Kalendarium

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1952  – zaczęto przygotowania do budowy linii tramwajowej łączącej Kraków z Nową Hutą. Zaplanowano trasę z Ronda (Mogilskiego) przez późniejszą Al. Planu 6-letniego (ob. Al. Jana Pawła II), Plac Centralny, AL. Przodowników Pracy (ob. Al. Solidarności) pod bramę Kombinatu.
• 1955  – przystąpiono do budowy torowiska pomiędzy ul. Grzegórzecką a Rondem (Mogilskim).
• 1967  – rozpoczęto dostawy pierwszych autobusów przegubowych – Jelczy AP02. Skierowano je na najbardziej obciążone linie do Nowej Huty.
• 1970  – na zakończeniu ul. Mrozowa uruchomiono pętlę tramwajową Walcownia.
• 1993 – w pojazdach komunikacji miejskiej pojawiają się nowe kasowniki elektroniczne firmy R&G, zastępując kasowniki dziurkujące.
• 1999 – na ulice Krakowa wyjeżdża pierwsza Scania CN94UB z numerem taborowym #49063.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1949 – uruchomiono pierwszy tzw. gołębnik. Służył sterowaniu ruchem i kolejności wjazdu na skrzyżowanie za pomocą sygnalizacji świetlnej. Stanął przy skrzyżowaniu ul. Dominikańskiej i ul. św. Gertrudy.
• 1961 – w celu odróżnienia autobusów kursujących poza granice miasta z tymi kursującymi tylko po Krakowie, wprowadzono zmianę oznaczeń. Linie łączące miasto z gminami ościennymi otrzymały numerację powyżej liczby 200.
• 1964 – zamknięto ostatecznie lotnisko Rakowice. W tym samym roku podjęto prace nad przejęciem części zabudowań pod przyszłą zajezdnię autobusową.
• 1973 – do sprawdzania biletów za przejazdy komunikacją miejską zostają wprowadzeni kontrolerzy.
• 1983 – zakupiono 11-metrowe autobusy Ikarus 260.04 w celu zastąpienia awaryjnych Jelczy PR110.
• 1997 – stworzony został Krakowski Holding Komunalny S.A. w skład którego weszło m.in. MPK S.A.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1911 – Gmina Miasta Krakowa obejmuje większościowy pakiet akcji Krakowskiej Spółki Tramwajowej i uzyskuje wpływ na działalność firmy.
• 1919 – zostaje zlikwidowany podział w wagonach tramwajowych na klasy pierwszą i drugą.
• 1941 – do Krakowa dostarczono z niemieckiej Norymbergi 10 sztuk wagonów silnikowych Man (oznaczone później, jako SN3) oraz 23 sztuki wagonów doczepnych serii 300 (oznaczone później jako PN3).
• 1953 – na ulice miasta wyjeżdżają pierwsze czerwono-białe tramwaje. Mimo tradycji malowania wozów na barwy miejskie zdecydowano, zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa, o wprowadzeniu nowych barw. Jednak po krótkim czasie zaprzestano malowania tramwajów na nowe barwy i powrócono do klasycznych barw kremowo-niebieskich. Jedynie nowe autobusy dostarczane do Krakowa posiadały już zunifikowany dla całego kraju schemat malowania.
• 1961 – rozpoczęto prace budowlane przy obiektach zajezdni Nowa Huta.
• 1970 – rozpoczęto budowę torowiska tramwajowego od końcówki Klasztorna do Kopca Wandy.
• 1971 – zakończono rozbiórkę III Mostu zwanego również Mostem Krakusa. W jego miejsce (na tych samych przęsłach) wzniesiono Most Powstańców Śląskich.
• 1973 – zakończono dostawy wagonów typu 102Na z chorzowskiej fabryki Konstal.
• 1992 – MPK zakupuje pierwszy nowy, zachodni autobus. Przegubowy Man SG242 miał być pierwszym z serii pojazdów tego typu. Niestety ze względu na m.in. mniejszą ilość drzwi nie zdecydowano się na zakup takich autobusów. W zamian na krakowskich ulicach pojawiły się pojazdy marki Scania.
• 1997 – ogłoszony został przetarg na zakup nowoczesnych, niskopodłogowych tramwajów, który ostatecznie wygrała firma DWA z Bautzen w Niemczech (późniejszy oddział firmy Bombardier Transportation).

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1936 – podjęto przygotowany przez KMKE plan inwestycji na lata 1936-1944, który zakładał m.in. budowę nowej zajezdni tramwajowej w rejonie ul. Wadowickiej. Do końca roku wykonano torowisko przedłużone z końcówki przy Zakładach Przyrodoleczniczych Matecznego do skrzyżowania z ul. Rzemieślniczą.
• 1943 – dostarczone z Warszawy przedwojenne autobusy Chevrolet-Bielany otrzymują napęd na gaz ziemny.
• 1950 – rozpoczyna się budowa jednotorowego odcinka linii tramwajowej od pętli Borek Fałęcki (obecnie Łagiewniki) wzdłuż ul. Zakopiańskiej do Krakowskich Zakładów Sodowych Solvay.
• 1963 – zaprezentowano zmodernizowany wagon typu N, z numerem taborowym #9. – w 1966r. rozpoczęto budowę nowej zajezdni przy ul. Makuszyńskiego. Otrzymała nazwę Bieńczyce.
• 1983 – przystąpiono do prac budowlanych przy estakadzie tramwajowej nad torami kolejowymi w pobliżu Dworca Towarowego i ul. Prądnickiej.
• 2001 – na ulice Krakowa wyjeżdżają pierwsze przegubowe autobusy Scania CN94UA.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1949 – rozpoczęto budowę dwutorowej linii tramwajowej na przedłużeniu ul. Lubicz do mostu nad rzeką Białuchą. W tym okresie trwały prace nad rozbiórką Bastionu V (Fortu Lubicz) i budową pierwszego w Krakowie Ronda (nazwanego w późniejszym czasie Rondem Mogilskim).
• 1958 – przystąpiono po 4 letniej przerwie do prac nad budową torowiska od Placu Centralnego w kierunku ul. Klasztornej na ówczesnej ul. Igołomskiej.
• 1991 – ze współpracującego z Krakowem Orleanu przyjeżdża 25 sztuk autobusów Berliet PR100MI/Renault PR100. 20 pojazdów zostaje przekazanych do Krakowskiego Przedsiębiorstwa Transportowo-Sprzętowego (KPTS), które od 1991 roku miało stać się konkurencją MPK w obsłudze komunikacji miejskiej w Krakowie. Pozostałe 5 sztuk przydzielone zostaje do zajezdni Płaszów, jednak po niecałym roku zostają one przekazane do KPTS.
• 1998 – w przeciągu paru dni maja odbyły się próbne przejazdy tramwaju 105NT ciągniętego przez lokomotywę spalinową MS-W-01, po trasach kolejowych do Balic, Niepołomic i Wieliczki.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1922 – wprowadzono w życie rozporządzenie dotyczące ruchu drogowego. Tereny całej Galicji w tym Kraków, musiał dostosować się do ruchu prawostronnego. Dotychczas wszystkie pojazdy jeździły przy lewej krawędzi drogi również tramwaje poruszały się lewym torem.
• 1941 – wprowadzono urzędowy zakaz stosowania polskiej nazwy miasta Kraków. Zmieniono również większość nazw ulic i placów a także końcówek linii.
• 1967 – w ramach eksperymentu w autobusach wprowadzono samoobsługę. Jako pierwsze były to linie kursujące po Nowej Hucie: 111, 123, 125, 126 czy 132.
• 1970 – oddano do użytku nową pętlę tramwajową w Łagiewnikach.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1923 – Krakowska Spółka Tramwajowa zakupuje pierwszy pojazd do przewozu pasażerów – autobus Benz Gaggenau MS.
• 1949 – rozpoczyna się budowa Nowej Huty – nowego miasta w pobliżu Krakowa. Pod koniec 1950 roku zapada decyzja o włączeniu w granice Krakowa obszarów na wschód od miasta.
• 1955 – dostarczono do Krakowa pierwsze autobusy marki Ikarus 60.
• 1965 – z obiektów zajezdni przy ul. św. Wawrzyńca znikają tramwaje. W halach uruchomiono zakłady naprawcze dla autobusów. Zlikwidowano również torowiska łączące zajezdnię z siecią tramwajową. Pozostawiono żeberko od strony ul. Krakowskiej oraz pętlę uliczną na ul. św. Wawrzyńca przy skrzyżowaniu z ul. Starowiślną.
• 1972 – uruchomiono po przebudowie skrzyżowanie ulic Bohaterów Stalingradu i Dietla, na którym po raz pierwszy zastosowano sygnalizację świetlną szczelinową. Prace rozpoczęto w 1970r. Przeniesiono w tym czasie torowisko z północnej części ul. Dietla na środek oraz wykonano nowe torowisko w ul. Dietla w kierunku Wisły.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1912 – zawieszono kursowanie autoomnibusowej linii na trasie Dworzec Główny – Salwator. W zamian zaczęły kursować tramwaje (od stycznia 1913r.) na końcówkę na ul. Kościuszki.
• 1925 – rozpoczęto budowę torowiska tramwajowego w ul. Kalwaryjskiej do nowej pętli przy Zakładzie Kąpielowym Matecznego.
• 1963 – w pojazdach komunikacji miejskiej zaczęto montować automaty „Krab” do sprzedaży biletów.
• 1999 – rozpoczęto prace budowlane przy torowisku tramwajowym od ul. Wielickiej do Kurdwanowa.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1944 – ze względu na braki dostaw paliwa zostaje zawieszona komunikacja autobusowa.
• 1949 – dostarczone zostają do Krakowa pierwsze tzw. zunifikowane wagony tramwajowe typu N (początkowo służyły, jako wagony doczepne), wyprodukowane w Sanoku. Ich konstrukcja oparta była na niemieckim tramwaju KSW (Kriegs-Strassenbahn-Wagen). – w 1989r. z zaprzyjaźnionego z Krakowem miasta Norymberga dostarczono 24 wagony typu T4 i B4.
• 1996 – rozpoczyna się eksploatacja autobusów Autosan H6 oraz przegubowych Jelcz M181MB.
• 2013 – zakończono eksploatację autobusu MAN SG242.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1958 – rozpoczęto dostawy autobusów San H01B.
• 1973 – rozpoczęto budowę torowiska do os. Mistrzejowice.
• 1986 – rozpoczęto budowę torowiska do os. Mistrzejowice.
• 1997 – dostarczono do MPK 15-metrowe autobusy Neoplan N4020.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1919 – zastosowano pierwszy raz ulgi w taryfie biletowej. Ze względu na trudne warunki ekonomiczne po I Wojnie Światowej i po licznych protestach, urzędnicy miejscy wprowadzają ulgi dla słuchaczy Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• 1946 – po II Wojnie uruchomiono linie autobusowe na dawnych przedwojennych trasach.
• 1976 – rozpoczęto budowę nowej zajezdni autobusowej przy ul. Gwardii Ludowej. Otrzymała później nazwę Wola Duchacka.

W tym miesiącu wydarzyło się również:

• 1963 – dostarczono pierwsze autobusy Jelcz 272MEX przystosowane do komunikacji miejskiej.
• 1975 – zakupiono piętnaście przyczep o oznaczeniu P01 przystosowanych do ciągnięcia przez Jelcze 272MEX i 043. Pojazdy pomalowane zostały na kolor niebieski. Otrzymały numeracje z przedziału #601-615.

Źródła:

» Materiały i studia sekcji historycznej MPK Kraków, Nr 2, Rok 1987,
» Materiały i studia sekcji historycznej MPK Kraków, Nr 1, Rok 1990,
» Komunikacja Autobusowa w Krakowie 1927-2007, praca zbiorowa pod redakcją Jacka Kołodzieja, Kraków 2007
» Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007, J. Osman, J. Koźmic, Kraków 2008
» Krakowskie Tramwaje, Jacek Kołodziej, Rybnik 2010

Info:

Opracowanie: Maksymilian Dzieja, Michał Smajdor, Daniel Skrodzki